آیا استفاده بیش از حد از کود جلبک دریایی مضر است؟

گیاهان برای مقاومت در برابر تنش های محیطی به هورمون های طبیعی، مواد مغذی و ترکیبات زیستی نیاز دارند. کود جلبک دریایی منبعی طبیعی برای تأمین مواد آلی مورد نیاز گیاهان به شمار می رود و باعث بهبود رشد گیاه و سلامت خاک می شود. بااینکه کود جلبک دریایی بهترین منبع برای تغذیه گیاهان است، کود دهی بی رویه مضر خواهد بود. در ادامه به اثرات منفی ناشی از مصرف بی رویه کود جلبک دریایی می پردازیم.

 

کود جلبک دریایی با تأمین مواد مغذی مورد نیاز خاک، باعث بهبود سلامت گیاه می شود و سرعت رشد را افزایش می دهد. مشکلات زیر در صورت مصرف بیش از حد کود طبیعی جلبک دریایی رخ می دهند و اثرات منفی بر خاک و رشد گیاه دارند.

کود جلبک دریایی حاوی عناصر کم مصرف یا میکرو المنت هایی مانند منگنز، آهن و مس است. مصرف بیش از حد کودهای حاوی عناصر کم مصرف منجر به مسمومیت غذایی گیاهان می شود. کود جلبک دریایی به عنوان منبعی غنی از عناصر غذایی مانند پتاسیم و نیتروژن شناخته می شود. افزایش مقدار این عناصر در خاک سبب کاهش جذب عناصر ضروری توسط گیاه خواهد شد. کمبود عناصر ضروری مانند منیزیم و کلسیم، منجر به کاهش کیفیت محصولات و کمبود تغذیه گیاهان می شوند.

کود جلبک دریایی برای بهبود رشد گیاهان مصرف می شود و حاوی هورمون های رشد گیاهی مانند جیبرلین و سیتوکینین است. زمانی که مقدار هورمون های رشد گیاهی افزایش می یابد، گیاهان رشد غیرطبیعی دارند. در این شرایط استحکام گیاه کاهش می یابد و ساقه و ریشه توانایی نگهداری گیاه را ندارند. با افزایش هورمون های رشد، ساقه و برگ های گیاه رشد بیش از حد دارند که منجر به کاهش میوه دهی و گل دهی گیاه می شود.

گیاهانی که سرعت رشد غیرطبیعی دارند، دارای بافتی ضعیف و نرم هستند. در نتیجه در برابر حمله آفات یا رشد قارچ ها آسیب پذیر خواهند بود. با افزایش رطوبت خاک، ترکیبات نیتروژنی و مواد آلی افزایش می یابند و شرایط برای رشد قارچ ها و دیگر عوامل بیماری زا تشدید می شود.

مواد آلی موجود در کود جلبک دریایی، تنوع میکروبی خاک را کاهش می دهند و تأثیر منفی روی فعالیت میکروارگانیسم های خاک دارند. کود جلبک دریایی حاوی عناصری خاصی مانند ید و سدیم است که برای رشد گیاه ضروری هستند؛ اما انباشت این عناصر در خاک، منجر به شوری خاک می شود.

یکی از مزیت های کود جلبک دریایی، وجود ترکیباتی مانند آلژینات و ساکاریدها است که منجر به افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک می شوند. در نتیجه آب بیشتری در خاک ذخیره می شود تا از تشنگی گیاه جلوگیری شود. با افزایش آب و رطوبت، سرعت تهویه و میزان اکسیژن موجود در خاک کاهش می یابد که منجر به کمبود اکسیژن و کاهش رشد ریشه ها می شود.

کود جلبک دریایی با تحریک فعالیت های میکروبی مفید در خاک، رشد گیاه را تحریک می کند. زمانی که مصرف این کود افزایش می یابد و مقدار میکروب ها بیش از حد نیاز گیاهان می شود، تعادل زیستی خاک بر هم می خورد. در این شرایط تعداد باکتری های مفید که تثبیت کننده نیتروژن خاک هستند، کاهش می یابد. با کاهش فعالیت باکتری ها، حاصلخیزی خاک کم می شود و گیاهان با مشکل رشد مواجه می شوند.

مواد آلی و ترکیبات معدنی که در کود جلبک دریایی وجود دارند، محلول در آب هستند. با افزایش کود دهی، بخش زیادی از این مواد در آب حل می شوند و از طریق آبشویی ها، به آب های زیر زمینی راه پیدا می کنند و منجر به آلودگی منابع آبی می شوند. ورود ترکیبات فسفری و نیتروژنی به منابع آبی سطحی، سبب افزایش رشد جلبک های مضر خواهد شد. این پدیده که اوتریفیکاسیون نام دارد، بر حیات آبزیان اثر منفی می گذارد و باعث کاهش کیفیت آب می شود.

مصرف کود جلبک دریایی باید بر اساس نیاز گیاهان و کمبودهای خاک باشد. با افزایش کود دهی، ترکیبات خاک تغییر می کند و ادامه این روند باعث کاهش حاصلخیزی خاک می شود. به مرور زمان گیاهان منطقه تحت تأثیر قرار می گیرند و کاهش رشد خواهند داشت.

وقتی مصرف کود جلبک دریایی متناسب با کمبودهای خاک، نوع گیاهان و مراحل رشد گیاه باشد، از بروز مشکلات ذکر شده جلوگیری می شود. جدول زیر روش اصولی مصرف کود جلبک دریایی را نشان می دهد: