برنامه جامع تغذیه برنج

توصیه های که ذکر  شده به عنوان یک راهنمای کلی در نظر گرفته شود. برنامه کوددهی دقیق باید با توجه به نیازهای خاص محصول، شرایط خاک و آب و تجربه  کشاورز تعیین شود. برای توصیه های دقیق، با شرکت سپانه تماس حاصل فرمایید ویا با یک مشاور تغذیه گیاهی  مشورت کنید.

خوشبختانه در سال‌های اخیر عملکرد هکتاری برنج با تولید ارقام پر محصول افزایش یافته‌است و برداشت مقدار عناصر غذایی پر مصرف و کم مصرف نیز بیشتر شده است. متاسفانه مصرف نا متعادل کود  در شرایط شالیزاری در گذشته چون نا متعادل بوده است  و کودهای مصرفی عمدتا اوره و فسفات آمونیوم بودند. مصرف بی‌رویه کودهای ازته سبب آلودگی آب‌های زیر زمینی به نیترات شده ‌است.و کودهای فسفاته غیر پویا و مصرف بی رویه آن‌ها بر تخریب محیط زیست، افزایش غلظت آلاینده‌هایی نظیر کادمیوم، سبب عدم جذب عناصر غذایی ضروری مانند روی ‌گردد. هنگامی که مقادیر آزمایش خاک نزدیک یا کمتر از حد بحرانی است، استفاده از ماده مغذی دارای کمبود معمولاً از این کاهش جلوگیری می کند. بنابراین، نمونه برداری مناسب از خاک و برگ،  تجزیه و تحلیل شیمیایی و تفسیر به جلوگیری از کمبود عناصر غذایی گیاه کمک می کند و راهنمای ارزشمندی خواهد بود.

تجزیه و تحلیل خاک

انجام آنالیز خاک قبل از کاشت و تجزیه و تحلیل بافت برگ در طول فصل رشد برای ارزیابی نیازهای کوددهی برنج بسیار توصیه می شود. در نهایت نوع کوهای مصرفی و زمان مصرف آن‌ها تعیین شود.

تحت چنین شرایط حد بحرانی فسفر، پتاسیم، منیزیم و روی پیشنهادی برای مزارع شالیزاری در  شمال کشور در جدول زیر گنجانده شده‌ است.

حد بحرانی پیشنهادی برای فسفر، پتاسیم، منیزیم و روی در برنج

  تجزیه و تحلیل خاک و بافت برگ

در حالی که تجزیه و تحلیل خاک بینشی در مورد نیازهای کود قبل از گیاه فراهم می کند، تجزیه و تحلیل بافت گیاهی به عنوان راهی برای تشخیص وضعیت تغذیه محصول در حال رشد ارزشمند است. تجزیه و تحلیل بافت به عنوان راهنمایی برای کاربرد  نیتروژن در اواسط فصل و برای پیش بینی نیاز به کاربردهای N، P  و K برای محصولات برنج بعدی عمل می کند. ارزش تجزیه و تحلیل بافت بستگی به نمونه برداری ، انتخاب قسمت مناسب گیاه خشک کردن و جابجایی نمونه ها، روش تحلیلی و تفسیر صحیح رابطه بین سطوح مواد مغذی و رشد و عملکرد محصول بستگی داد.

Y-leaf برگ مناسب برای نمونه برداری برای تجزیه و تحلیل بافت است.

 مقادیر کافی و بحرانی مواد مغذی برای آنالیز برگ گیاهان برنج

 کودهای مورد نیاز گیاه برنج در مراحل مختلف رشد گیاه

1.قبل از کشت برنج:

قبل از کشت برنج برای شناسایی کمبودهای عناصر مورد نیاز برنج در خاک آزمون خاک انجام می‌شود و باتوجه به آن کودهای تامین کننده کمبود عناصر به خاک اضافه می‌شود .  به طور کلی در این مرحله از کودهای دامی پوسیده، کودهای مرغی، اوره، فسفات پتاسیم و گوگرد استفاده می‌شود.

توصیه کودی سپانه در مرحله قبل از کشت برنج:

قبل از کشت برنج می‌توان کود مایع مرغی غنی شده لارا چیکو،  سولفورین کا، دکاپ و کود ازت بالا لارا استفاده کرد.

مزایای کود مایع مرغی غنی شده لارا چیکو سپانه : لارا چیکو کود مایع  مرغی غنی شده با عناصر غذایی معدنی و آلی است که باعث افزایش میزان جذب عناصر غذایی خاک از جمله فسفر و نیتروژن شده است و سبب افزایش فعالیت میکروارگانیسم های مفید خاک، افزایش مواد آلی، حاصلخیزی خاک و بهبود ساختمان خاک  می‌شود.

مزایای کود سولفورینکا سپانه: سولفورين – کی بر پایه پلی سولفید پتاسیم تولید شده که در آن گوگرد بر خلاف تمامی اشکال (سولفات، سولفیت) و فرمولاسیونهای(پودر، وتابل، میکیرونیزه و …) رایج، به صورت فرم سولفید و به صورت ذرات بسیار ریز انگسترومی تولید شده که با اتصال بی شمار با پتاسیم پیوند خورده‌اند. لذا با سرعت بیشتری وارد بافت گیاهی و پاتوژن ها شده و با توان بیشتری آنها را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد.

مزایای کود دکاپ سپانه : دکاپ حاوی فسفر و پتاسیم به فرم دی پتاسیم ارتو فسفات بوده که دارای راندمان جذب بسيار بالایی است و درون بافت گیاه سریع، بدون رسوب و با سرعت بالا انتقال پیدا میکند.

مزایای کود ازت بالا لارا سپانه  : کود NPK 30-10-10 لارا دارای  غلظت بالا نیتروژن به همراه عناصر فسفر و پتاسیم می‌باشد. همچنین حاوی عناصر آهن، روی، مس ،منگنز و روی می‌باشد. عناصر ریزمغذی موجود در این کود دارای قابلیت جذب بالا و انحلال پذیری زیاد در آب هستند و عناصر فلزی موجود در این کود به فرم کلات شده با EDTA هستند که این ویژگی ‌ها سبب گردیده است  تا در تمام مراحل رشد گیاه کود قابل استفاده باشد.

2.خزانه :

در این مرحله که بذرها شروع به  جوانه‌زدن می‌کنند برای تحریک رشد جوانه‌ها از کودهای محرک رشد استفاده می‌شود.

توصیه کودی سپانه در مرحله خزانه برنج:

در این مرحله می‌توان از کودهای لارا اسپید،   هیومیک اسید لارا،هیومیک چارج استولر و هیومیک اسید نهان اکسیر استفاده کرد.

مزایای کود لارا اسپید سپانه: کود  Lara speed یک محرک رشد است که به دلیل وجود مواد آلی و ترکیب منحصر به فرد عناصر معدنی موجب افزایش جذب مواد غذایی در گیاه، ایجاد تعادل بین رشد ریشه و اندام ‌های هوایی، تقویت سیستم ریشه، افزایش رشد گیاه و افزایش درصد جوانه‌زنی در گیاه می‌شود.

مزایای کود هیومیک اسید لارا سپانه : یک کود مایع حاوی اسید هیومیک، اسید فولیک و پتاسیم جهت بهبود ساختمان خاک و تسهیل تبادل کاتیونی، تحریک فعالیت بیولوژیکی در خاک، ، افزایش میزان هموموس خاک، افزایش رشد ریشه و تحریک جوانه‌زنی بذر برنج می‌گردد.

مزایای کود هیومیک چارج استولر سپانه: دارای درصد بالایی از هیومیک اسید همراه با فولویک اسید و پتاسیم مورد نیاز گیاه می باشد  و سبب قدرت ریشه‌ دهی گیاهان و افزایش رشد برنج می‌شود. 

مزایای کود هیومیک اسید نهان اکسیر سپانه : این کود تاثیر به سزایی در افزایش جذب مواد مغذی،افزایش راندمان محصول،تنظیم پی اچ خاک،افزایش ظرفیت نگه داشت آب، در نتیجه کاهش مصرف آب ،تحریک رشد ریشه ،افزایش گرمای خاک در فصول سرد سال، جلوگیری از آبشویی کودها در خاک، تحریک فعالیت باکتری های خاک، افزایش جوانه زنی  و افزایش سنتز پروتئین دارد.

3.انتقال نشاء:

در این مرحله ممکن است  هنگام انتقال نشاء به زمین گیاه برنج دچار تنش شود، برای جلوگیری از تنش و تقویت سیستم ریشه می‌توان از کودهای هیومیک اسید و فولیک اسید استفاده کرد.

4.مرحله پنجه زنی :

گیاه برنج برای افزایش پنجه‌زنی و مقاومت پنجه‌ها، افزایش میزان نشاسته در دانه و پر شدن دانه‌ها نیاز به عنصر فسفر دارد در نتیجه از کودهای فسفر بالادر این مرحله باید استفاده کرد.

توصیه کودی سپانه در مرحله  پنجه‌زنی برنج:

 در این مرحله می‌توان از کودهای وکسال فسفر پی 45 ، کود ان پی کا فسفر بالا 10-52-10 لارا استار به همراه میکروالمنت‌ها و کود کود فسفر بالا 10-50-10 نهان اکسیر استفاده کرد. 

مزایای کود  ان پی کا فسفر بالا 10-52-10 لارا استار به همراه میکروالمنت‌ها: این کود حاوی عناصر نیتروژن ، پتاسیم و درصد بالایی فسفر می باشد که با تامین این عناصر برای گیاه از خسارات ناشی از کمبود آن پیشگیری می نماید و سبب رفع سریع کمبود عناصر در گیاه می‌شود. این کود  NPK با حلالیت بسیار زیاد(کاملا محلول در آب)  می‌باشد که علاوه بر  نیتروژن، فسفر و پتاسیم دارای عناصر میکرو آهن، روی، مس، منگنز، بر و مولیبدن نیز می‌باشد که هم به صورت محلول پاشی و هم به صورت کود آبیاری قابل استفاده است.

مزایای کود وکسال فسفر پی 45: کود وکسال فسفر 45  یک کود جدید برای محصولات زراعی  است و با نیاز بالای فسفر و روی که نمی‎توانند همه نیاز خود را از طریق جذب ریشه برطرف نمایند. جذب ناکافی فسفر از طریق ریشه در میزان محصول بویژه در زمان‏های تنش آبی خیلی موثر است.

مزایای کود کود فسفر بالا 10-50-10 نهان اکسیر: این کود نقش چشم گیری در تحریک رشد ریشه و تشکیل دانه برنج  و افزایش  مقاومت گیاه در مقابل تنش ها  را دارست.

 5. مرحله ساقه‌دهی برنج:

در این مرحله برای افزایش مقاومت ساقه‌ها، افزایش رشد ساقه‌ها و کاهش اثرات تنش‌های محیطی باید  از کودهای کامل وکودهای دارای سیلیسم و پتاسیم که سبب افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش‌های محیطی و افزایش وزن دانه می‌شود استفاده کرد.

توصیه کودی سپانه در مرحله  پنجه‌زنی برنج:

 در این مرحله می‌توان از کودهای کامل لارا، کود سیلیکات پتاسیم لارار،ال آمینولارا، و  وکسال آمینو  استفاده کرد.

مزایای کودهای کامل لارا سپانه: کودهای کامل لارا حاوی عناصر ضروری گیاه نیتروژن، فسفر و پتاسیم و عناصر ریزمغذی مورد نیاز گیاه می‌باشند  و تاثیر به‌سزایی در تامین کمبود عناصر و افزایش مقاومت و رشد کیاه برنج دارند.

مزایای کود سیلیکات پتاسیم لارا سپانه: 

کود سیلیکات پتاسیم لارا حاوی 20% سیلیسیم، 15% پتاسیم، 6% نیتروژن به همراه آمینواسید جهت افزایش مقاومت گیاه به بیماری و تنش‌های محیطی و افزایش عملکرد محصولات می‌باشد.

مزایای کود ال آمینو لارا سپانه: 

کود ال آمینو لارا استار ( کود مایع اسید آمینه) یک  کود مایع حاوی اسیدهای آمینه هیدرولیز شده گیاهی است که باعث تقویت سیستم دفاعی گیاهان به هنگام مواجه با آسیب‌های محیطی (سردی و گرمی هوا، شوری خاک، وزش شدید باد و ...)، محافظت از گیاهان در برابر بیماری‌ها و آفات مضر، بهبود در کیفیت و کمیت محصولات گیاهی، تسریع و بهبود در عمل گرده افشانی (تولید مثل) گیاهان، تسریع در مراحل رشدی گیاه می‌گردد.

مزایای کود آمینو وکسال سپانه :

کود وکسال آمینو یک کود مایع جدید است که برای تجدید حیات گیاهان که در اثر تنش‌های مختلف مانند سرما، گرما، خشکی، حمله آفات و بیماری‌ها ضعیف شده‌اند توصیه می‌گردد. این کود دارای 9% نیتروژن بوده که کاملاً برای گیاه قابل‌جذب است.

 6- مرحله ظهور خوشه و پر شدن دانه

در این مرحله خوشه‌های برنج ظاهر شده می‌شوند و پس از دانه‌های موجود خوشه‌ها شروع به پر شدن ‌می‌کنند . در این مرحله باید از عناصر مغذی و  ریز مغذی  به  همراه اسید آمینه استفاده کرد تا رشد خوشه افزایش یافته و از پوک شدن دانه‌های برنج جلوگیری کند. همچنین توصیه می‌شود از کودهای فسفره و پتاس برای پر شدن دانه‌های برنج  استفاده شود

توصیه کودی سپانه در مرحله ظهور خوشه و پرشدن دانه‌های برنج:

 در این مرحله می‌توان از کودهای عصاره ماهی، میکرومیکس، فیتوفرت، کود بالانس دی اف استولر،کود فسفیت پتاسیم لارا ، وکسال فسفر 45  و  اکسیر رشد نهان اکسیر استفاده کرد.

مزایای کود عصاره ماهی سپانه: این کود حاوی عناصر ریز مغذی برای تامین عناصر غذایی  مورد نیاز رشد بیشتر گیاه به همراه 15 درصد اسید آمینه کل و 6 درصد اسید آمینه آزاد جهت افزایش مقاومت به استرس‌های محیطی است.

مزایای کود میکرومیکس سپانه: این کود حاوی ریز مغذی‌های ضروری مورد نیاز گیاهان است. این محصول با استفاده از موادی که از طریق برگ‌ها، جوانه‌ها ریشه‌ها و بافت‌های زایشی به سهولت قابل جذب هستند فرموله شده است. ترکیب متعادل عناصر غذایی بر اساس نیاز گیاهان تعیین شده است.

مزایای کود فیتوفرت  سپانه:

 این کود 10حاوی فسفرو نیتروژن و فسفر است، علاوه بر  این عناصر ضروری  دارای عناصر ریز مغذی‌ منیزیم، آهن، منگنز ، روی و مس می‌باشد. عناصر ریز مغذی فلزی در این کود به شکل کلات EDTA وجود دارند که این امر باعث تسهیل در جذب این عناصرو افزایش رشد خوشه‌ها میگردد.

مزایای کود فسفیت پتاسیم لارا سپانه :  این کود حاوی 30 درصد فسفر به فرم فسفیت و 20 درصد پتاسیم است که به‌طور کلی سبب بهبود ایمنی گیاه، افزایش تولید دانه و بهبود کیفیت دانه در برنج می‌شود. مزایای کود بالانس دی اف استولر سپانه : 

کود بالانس دی اف استولر حاوی عناصر ریزمغذی به فرم کلاته به همراه منیزیم جهت رفع کمبود ریزمغذی ها و افزایش رشد خوشه‌های برنج می‌گردد.

مزایای کود  وکسال فسفر 45 سپانه : این کود حاوی غلظت بالای فسفر و  نیتروژن و سایر میکرو المنت‎های کلات شده می‌‌باشد. عناصرموجود در این کود عدم تعادل عناصر غذایی در گیاه را جبران می‎کند همچنین فسفر زیاد موجود در این کود باعث اصلاح سریع علائم کمبود فسفر در گیاه، افزایش رشد خوشه‌های برنج و افزایش عملکرد و وزن دانه‌های برنج می‌شود.

مزایا اکسیر رشد نهان اکسیر  سپانه : اکسیر رشد حاوی باکتری stenotrophomonas lactitubi strain 10BF می‌باشد که به طور همزمان باعث تثبیت و تولید آنزیم‌های متنوع  و در نهایت جذب بسیار بهتر عناصر مهم و موثر در رشد برنج و همچنین افزایش چند برابری میزان ریشه شده است ، در نتیجه باعث رشد بیشتر و سریعتر گیاه،مقاوم سازی آن در برابر بسیاری از تنش‌ها و همچنین افزایش  دانه  خواهد شد