21ام اسفند, 1399
0 دیدگاه ها
سن گندم
نام علمی:
Eurygaster integriceps
سن گندم بیش از 15 میلیون هکتار از مزارع گندم در کشورهایی از قبیل ترکیه، ایران، عراق، سوریه، لبنان، اردن و ... را آلوده ساخته است. خسارت این آفت به طور تقریبی در جو 20 تا 30 درصد از محصول و در گندم 50 تا 90 درصد از کل محصول میباشد که در صورت عدم کنترل خسارت تا 100 درصد می تواند برسد.
در ایران به تنهایی سن گندم به 9 میلیون تن گندم و جو خسارت کمی و کیفی وارد می کند.
نشانه های خسارت سن گندم:
- پوره و بالغ سن گندم با تغذیه از برگ ها، ساقه و دانه ها به صورت مستقیم باعث کاهش محصول می گردند.
- این آفت با ترشح آنزیم های بزاقی به داخل بذور سبب تخریب گلوتن موجود در دانه ها شده و باعث کاهش کیفیت آرد تولید شده از این گندم ها می گردد.
- در دانه هایی که مورد تغذیه قرار می گیرند نقاطی به رنگ زرد همراه با یک نقطه سیاه در محل تغذیه حشره ایجاد میگردد.
- تغذیه سن گندم از جوانه مرکزی سبب زردی، توقف رشد و پژمرده شدن خوشه میشود.
- تعذیه از قسمت های دیگر گندم منجر به شکل غیرطبیعی گل ها و رنگ پریدگی می گردد.
- در اثر تغذیه سن مادر از خوشه گندم، از محل نیش حشره تا انتهای خوشه سفید می شود.
.png)
چرخه زندگی سن گندم:
سن گندم در سال یک نسل دارد که شامل دو دوره عمده می باشد و مدت این دوره ها با توجه به موقعیت های جغرافیایی متفاوت است. دورهی رشد و توسعهی آفت در مزارع گندم و جو اتفاق می افتد و دورهی غیرفعال آن (بدون تغذیه) با شروع برداشت محصول و آغاز گرمای زیاد آغاز می گردد.
دوره فعال این آفت با هجوم بالغین زمستانگذران به مزارع پس از افزایش دما به بالای 10 درجه سانتی گراد شروع میشود. این دورهی فعال حدود 30 روز طول می کشد که البته در مناطق خنک تر با باران های متمالی ممکن است طولانی تر باشد.
بعد از تغذیه بالغین از قسمت های مختلف محصول، مادهها حدود 70 تا 80 تخم روی برگ ها، ساقه ها و یا پوشش گیاهی علف های هرز میگذارند. تفریخ تخم ها بین 6 تا 28 روز زمان نیاز دارد و پس از آن 5 سن لاروی آفت شروع به تغذیه از گندم و جو می کنند.
چهار نسل ابتدایی سن گندم از برگ ها و جوانه ها تغذیه می کنند در حالیکه نسل پنجم و سن های بالغ اغلب از دانه های رسیده تغذیه می نمایند. بالغین برای ذخیره انرژی در هنگام زمستانگذرانی به تغذیه از این دانه های رسیده ادامه میدهند.
هنگامیکه برداشت شروع می شود و غذایی برای استفاده وجود ندارد و همچنین هوا بسیار گرم شده است، بالغین مجددا به کوهستان ها و مناطق مرتفع بر می گردند.
این بالغین ادامه تابستان را در مناطق مرتفع و کوهستانی و در زیر بوته هایی از قبیل گون و همچنین درختان مخروطیان مانند بلوط می گذرانند. این مناطق گذران تابستان اغلب در ارتفاع 1700 تا 2200 متری هستند و دامنه های شمالی ترجیح داده می شوند.
سن های بالغ گندم در زیر برف و لایه های سطحی بستر خاک به خواب زمستانی می روند و برای مدت 9 تا 10 ماه غیرفعال باقی می مانند و زمستانگذرانی می کنند. با شروع بهار این سن ها به مزارع بازگشته و شروع به تغذیه می نمایند.
بقای بالغین در طی زمستانگذرانی به میزان ذخایر چربی، حداقل دمای محیط و عوامل مرگ و میر مربوط به تراکم جمعیت بستگی دارد.
با توجه به شرایط محیطی تفاوت هایی در زمستانگذرانی سن ها مشاهده شده است. در مناطقی که سردتز است و زمستان های سخت تری دارند این سن ها ابتدا در تابستان به مناطق مرتفع تر مهاجرت می کنند و با شروع فصل سرما به قسمتهای پایین تر کوهستان و نزدیک به مزارع جا به جا می شوند. در حالیکه در مناطق معتدل تر و یا خشک این سنها در تابستان به ارتفاعات کوهستانی می روند و تا بهار در همان مناطق باقی می مانند.
روش های کنترل سن گندم:
- جمع آوری مکانیکی سن ها
- حذف علف های هرزی که برای سن ها پناهگاه به وجود می آورند.
- کاشت ارقام مقاوم و یا ارقامی که زودتر برداشت می شوند.
- باقیمانده محصولات را در پاییز شخم بزنید.
- در صورت تراکم جمعیت در میزان زیان اقتصادی مصرف سمومی از قبیل فنیتروتیون 1 لیتر در هکتار، تری کلرفن 1 تا 2 کیلوگرم در هکتار و دلتامترین 300 سی سی در هکتار
- بهترین زمان مبارزه بلافاصله بعد از سرریز شدن سن مادر و قبل از تخم ریزی آن و یا بر علیه پوره سن دوم می باشد.
ارسال نظر
نکته: HTML ترجمه نمی شود!